Interbyu ni Ron ki Jerome


R: Tano mo sinurat an Dyurnal Intris? Sa irisay an inspirasyon mo ngani masurat an nobela?

J: Nagsusurat ako arualdaw. Dawa ano an sinusurat ko, mayong constraints sa porma o sa tema, kun ano sana naglalaog inot sa isip ko, iyo an an sinusurat ko. Kun hahaputon ako kun tano ko sinurat an Dyurnal Intris, garo an kun tano pigprepre-heat an oven kun ma-bake o kun tano pigpapa-init an motor bago padalaganon. An nobela koleksiyon kan mga notes o tala ko sa buhay. Pighanapan ko sana nin lawas an man-iriba-ibang naratibo, garo sarong dyos na hali sa tataramon na nagin tawo.

Aram man kan mga barkada ko na mga parasurat na mayo ako musa saka inspirasyon. Dai ako nagtutubod sa inspirasyon, an parasurat ngani na maapod na parasurat dai nasa nagpaparataram, kaipuhan na nagsusurat ini.

R: Gurano karayo o karani an karakter mo sa personal mong buhay? Gurano ini ka totoo?

J: Pigbuhusan ko nin panahon an pagsurat sa mga karakter ko lalo na sa mga bida, si Ligaya saka si Ron, nagtutubod ako na pirming igwang parte kan parasurat na winawalat o tinatao nya sa mga karakter nya, alagad nagtutubod man ako sa literary proximity o poetic distance, kaipuhan idistansya kan parasurat an sadiri nya ngani masurat nya objectively an mga buhay kan saiyang karakter. Iba an ako na titser, sa ako na parasurat, arog kan katotoohan, igwa man nin man-iriba-ibang lalawgon an sadiri, klaro dapat ini sa parasurat ngani na dai sya mabua. An mga naratibo kakabit kan nobela totoo sana sa laog kan kinaban na binilog kan nobela, sa luwas kan kinaban na ini, iyo an iba pang mga kinaban na kaipuhan pang isurat, kun bako ako, kan iba pa sigurong parasurat.
R: Ano an na-iambag kan Dyurnal Intris saimo bilang sarong tawo?

J: Dakol. Tinawan ako nin upurtunidad ngani na isatataramon an mga naratibo kan mga tawo na nakaatubangan ko sa anuman na paagi. Sa paagi kan pag saysay kan saindang mga naratibo, naisasaysay ko man an saindang buhay, na-kikristalize an saindang buhay. Sa paagi kaini, nagigin immortal sinda.

Bilang tawo, nagin mas mapag-intindi ako sa mga inaagihan kan tawo, mas nirerespito ko an saindang sitwasyon.

R: Tano kaipuhan basahon an Dyurnal Intris?

J: Mayong naratibo na gibo-gibo sana sa Dyurnal Intris, gabos igwang lebel nin katotoohan. Isturya ko ini, pero isturya man ini kan nga tawo na nakahampang ko, saka dai harayo, na pwede man nanggad, na isturya mo man ini.

An nobelang Dyurnal Intris an mapatotoo na gurano man kasimple kan osipon kan tawo, importante man giraray, may sadiring gayon, may sadiring buhay.